Untaian Pantun Oleh Merak Dalam Hikayat Isma Yatim

  • Ayu Nor Azilah Mohamad KUIS
  • Wayu Nor Asikin Mohamad
  • Mohamed Ali Haniffa
Keywords: Keywords: Hikayat, Isma Yatim, poem poetry, peacock.

Abstract

ABSTRAK

 

Artikel ini membincangkan tentang puisi tradisi Melayu iaitu pantun yang diucapkan oleh watak merak dalam Hikayat Isma Yatim. Kajian ini menggunakan metodologi kepustakaan dan filologi konvensional terhadap teks Hikayat Isma Yatim. Dengan menggunakan kaedah filologi konvensional, didapati bahawa terdapat 54 rangkap pantun yang diucapkan oleh watak-watak dalam Hikayat Isma Yatim. Terdapat jenis pantun 2 kerat dan yang paling banyak ialah pantun 4 kerat. Manakala watak-watak yang menguntaikan pantun ini bukan hanya watak manusia malah melibatkan watak-watak bukan manusia khususnya merak jantan dan merak betina. Hasil kajian mendapati bahawa untaian puisi pantun yang digunakan oleh merak sebanyak 41 rangkap bertujuan untuk menyampaikan rasa kasih sayang, perasaan gembira, hasrat di hati secara kiasan, mengutarakan rahsia yang tersembunyi dan sebagainya. Pemilihan gaya bahasa pantun ini bersesuaian dengan masyarakat Melayu yang lebih berkias dalam menyampaikan apa jua maksud apabila berbicara agar perhubungan yang terbina lebih utuh dan harmoni.

 

Kata kunci: Hikayat, Isma Yatim, puisi pantun, merak.

 

 

ABSTRACT

 

This article discusses the Malay traditional poem, pantun recited by the peacock character portrayed in Isma Yatim’s tale. This study uses the library methodology and conventional philology in Isma Yatim’s tale. By using the conventional philology, it is found that there are 54 pantun recited by characters in Isma Yatim’s tale. There are two types of pantun which are 2 and 4 stanzas. Meanwhile, the characters reciting these pantun were not just human characters but also involved non-human characters especially peacocks and peahens. The research found that 41 pantun werevused by the peacock to convey a sense of love, feeling of excitement, intentions of the heart, revealing hidden secrets and so forth. The selection of pantun language is appropriate with the Malay community who is more figurative in expressing any intentions verbally in order to build a stronger and more harmonious relationship.

 

Keywords: Hikayat, Isma Yatim, poem poetry, peacock.

References

Al-Afkar #106: Adakah Syurga Dan Neraka Telah Wujud Pada Masa Sekarang?. 27 Mac 2020. Laman web rasmi Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan. https://www.muftiwp.gov.my/artikel/al-afkar/4385-al-afkar-106-adakah-syurga-dan-neraka-telah-wujud-pada-masa-sekarang. Dirujuk pada 4 Mac 2021.

Al-Quran Nul Karim Rasm Uthmani.

Ayu Nor Azilah Mohamad. (2003). Tesis Sarjana. “Hikayat Isma Yatim:Satu Kajian Teks.” Bangi:Universiti Kebangsaan Malaysia.

Harun Mat Piah. (1989). Puisi Melayu Tradisional:Satu Perbicaraan Genre dan Fungsi. Kuala Lumpur:Dewan Bahasa dan Pustaka.

Harun Mat Piah et.al. (2000). Kesusasteraan Melayu Tradisional Edisi Kedua. Kuala Lumpur:Dewan Bahasa dan Pustaka.

Hashim Musa (Editor). Wan Abdul Kadir Wan Yusoff. (2005). ‘Bahasa dan Pemikiran Budaya’ dalam Bahasa & Pemikiran Melayu. Universiti Malaya:Akademi Pengajian Melayu.

Jelani Harun. “Manuskrip ‘Panthong’ dari Sri Lanka.” Dalam http”//pantun.usm.my/makalah. Sekretariat Pantun Antarabangsa, Universiti Sains Malaysia. Tarikh layari 11 Januari 2018.

Kamus Dewan Edisi Keempat. (2005). Kuala Lumpur:Dewan Bahasa dan Pustaka.

Kurik Kundi Merah Saga;Kumpulan Pantun Lisan Melayu. Edisi Kedua. (2005). Kuala Lumpur:Dewan Bahasa dan Pustaka.

Liw Yock Fang. (1975). Sejarah Kesusasteraan Melayu Klasik. Singapura:Pustaka Nasional.

Mohd Rashid Md Idris. (2011). Nilai Melayu dalam Pantun. Perak:Penerbit Universiti Pendidikan Sultan Idris.

Mohd Taib Osman (Penye.) Wan Ab. Kadir Wan Yusoff. (1996). ‘Pantun Sebagai Pencerminan Minda Melayu’ dalam Pantun Menisfestasi Minda Masyarakat. Universiti Malaya:Akademi Pengajian Melayu.

Muhammad Haji Salleh. (1986). Cermin Diri. Petaling Jaya:Fajar Bakti.

Muhammad Haji Salleh (Editor oleh) Zainal Abidin Borhan. (2017). Hikayat Isma Yatim. Kuala Lumpur:Yayasan Karyawan.

Ricklefs, M.C. & Voorhoeve, P.. (1997). Indonesian Manuscripts in Great Britian: A Catalogue of Manuscripts in Indonesian Languages in British Public Collections. London: Oxford University Press.

Shellabear W.G. 1977. Sejarah Melayu. Petaling Jaya: Penerbit Fajar Bakti Sdn. Bhd.

Siti Hawa Haji Salleh. (1987). Cendekia Kesusasteraan Melayu Tradisional. Kuala Lumpur:Dewan Bahasa dan Pustaka.

Ungku Abdul Aziz Ungku Abdul Hamid. (2011). Pantun dan Kebijaksanaan Akal Budi Melayu. Kuala Lumpur:Dewan Bahasa dan Pustaka.

Zainal Abidin Bakar. (1991). Kumpulan Pantun Melayu. Selangor:Percetakan Dewan Bahasa dan Pustaka.

Published
2021-05-31
How to Cite
Mohamad, A. N. A., Mohamad, W. N. A., & Haniffa, M. A. (2021). Untaian Pantun Oleh Merak Dalam Hikayat Isma Yatim. E-Jurnal Bahasa Dan Linguistik (e-JBL), 3(1), 1-17. Retrieved from http://ejbl.kuis.edu.my/index.php/e-jbl/article/view/63